De laatste tijd steek ik het niet onder stoelen of banken… mijn liefde voor Microsoft’s Windows is over!
Bijna dagelijks word ik in de praktijk geconfronteerd met problemen die veroorzaakt worden door de strikte mentaliteit en bemoeizucht van deze tech-gigant. Vandaar dat ik voorzichtig begonnen ben met het zoeken naar een alternatief. En laat die er zijn, en zelfs gratis ook nog.
Veel van mijn vaste klanten zijn respectabele ouderen die de computer alleen gebruiken om te internetten, mailen of briefjes te schrijven. Of mensen die, zoals ze zelf zeggen “maar weining met de computer doen.” En juist voor deze groep mensen is het alternatief een uitkomst.
De te nemen hindernis
Windows is jarenlang de marktleider geweest en daardoor ingeburgerd. Veel mensen weten niet beter. En dat is nu een drempel. Dat besef ik maar al te goed. Toch valt dat best mee, als de wil er maar is. Niet alleen Windows zit strak tussen de oren, maar ook de Office programma’s als Word en Outlook. Na alle vernieuwingen kom ik in de praktijk veelal problemen tegen met Outlook.
Microsoft pushed je hun cloud in
Om even bij Outlook te blijven. Het zou slechts een programma moeten zijn om berichten te mailen en te ontvangen, thats all. Niet zo moeilijk toch?
Maar niet bij de ontwikkelingen bij Microsoft. Om voor mij nog steeds onverklaarbare reden zijn er twee versies van Outlook in de nieuwe Office pakketten. De een heet gewoon Outlook terwijl de ander de toevoeging (classic) heeft gekregen. Ik leg het je uit.
Onedrive, de cloud
Zoals ik zei, Microsoft wil je heel graag in hun cloud hebben en is daar zeer aggresief in. Die cloud, Onedrive geheten blijkt heel belangrijk voor Microsoft. Niet zo vreemd want het draait op hun servers die veelal in Amerika staan. Hier kom ik zo op terug.
De Outlook op je systeem is een versie die via je browser werkt. Een browser is het programma waarmee je naar internet gaat. Dat kan Edge, Firefox of Chrome zijn om maar een paar te noemen. Er zijn er nog meer en welke je wilt gebruiken is een persoonlijke keuze.
Outlook start dus in je browser en draait dus in de cloud omgeving. De Outlook (classic) is het programma dat we al jaren kennen en gewoon op je eigen computer staat. Deze slaat alle gegevens op je computer op.
Nog iets waar ik bedenkingen over heb
Om het voor de gebruiker makkelijker te maken om met hun cloud te werken ziet Microsoft heel graag dat je werkt met een Microsoft account. Bij een verse installatie van Windows 11 ontkom je er bijna niet aan als je dat niet weet te omzeilen. En dat heeft verstrekkende gevolgen.
Voorheen had je na de installatie van Windows een lokaal profiel. Een profiel waar al je belangrijke data in staat en werd opgeslagen op je eigen computer. Start je de computer echter met een Microsoft account op dan zal Windows drie belangrijke systeem mappen in de cloud zetten, One drive dus. Dat zijn de mappen Documenten, Afbeeldingen en Bureaublad.
Tijd om even terug te komen op het feit dat de servers waar die cloud draait in Amerikaanse handen is. In de praktijk kom ik veel mensen tegen die een afkeer hebben van Google want “die weet alles van je”. Diezelfde mensen gebruiken soms wel Facebook, Instagram of dergelijke programma’s die hetzelfde doen, maar dit terzijde. Dan de grote verrassing…. Microsoft doet dat ook!
Alleen zijn ze daar, in tegenstelling tot Google, niet transparant over.
Nog iets om over na te denken, consumenten en computergebruikers in Europa worden beschermd door de soms strenge AVG. Amerika echter kent dat niet.
Als Amerikaans bedrijf is Microsoft onderhevig aan de Amerikaanse wetgeving, waaronder de CLOUD Act. Deze wet kan de Amerikaanse overheid (onder bepaalde voorwaarden) dwingen om gegevens van hun klanten over te dragen, zelfs als die gegevens in datacenters in de EU zijn opgeslagen.
Dit is het grootste punt van zorg in de EU en de reden waarom Europese toezichthouders (zoals de EDPS, de Europese privacywaakhond) soms kritisch zijn over het gebruik van Microsoft 365/OneDrive door Europese overheidsinstellingen. Zij stellen dat, hoewel Microsoft veel maatregelen treft (zoals de EU Data Boundary), de Amerikaanse wetgeving in theorie een probleem blijft voor de AVG-conformiteit.
Microsofts Reactie: Microsoft heeft beloofd zich in dit soort gevallen sterk te verzetten tegen ongefundeerde verzoeken en biedt commerciële klanten zelfs financiële compensatie als hun data wordt vrijgegeven aan een overheid in strijd met de AVG.
Blijft vaag hé…
Genoeg over Microsoft, wat als ik dat niet meer wil, wat dan?
Dan ga je op zoek naar een alternatief. Al heel gauw stuit je dan op Linux, een open-source alternatief. Mensen die wat langer meelopen en de beginjaren van Linux kennen zullen de wenkbrauwen fronsen. “Dat is toch dat moeilijke programma met allemaal commando regels?”
Dat klopt, maar dat was vroeger. De Linux van nu is gebruikersvriendelijk en zeer overzichtelijk.
Keuze stress
Duik je in de wereld van Linux zal je al snel keuze stress ervaren. Niet zo vreemd want de keuze is enorm. Hoe komt dat? Linux in de basis is open source. Dat houdt in dat de broncode, het hart van het besturingssysteem, openbaar is. Dat geeft heel veel enthousiastelingen en techneuten de mogelijkheid om het naar eigen inzicht aan te passen. Er is dus geen bedrijf dat eigenaar is van Linux. Dat maakt het veilig en robuust. En zo ontstaan meerdere verschillende distributies. Een distributie is dus een versie van Linux.
Nu u weet dat Open Source garant staat voor openheid en een veilige omgang met uw gegevens, vraagt u zich misschien af: als de ‘motor’ Linux heet, welke auto moet ik dan kiezen? Dit is waar de Linux-distributies om de hoek komen kijken. Een distributie is een compleet, gebruiksklaar pakket dat de Linux-kern combineert met een verzameling handige programma’s en een mooi, overzichtelijk bedieningspaneel. Ze zijn er in vele soorten, maar gelukkig zijn er een paar die speciaal geschikt zijn voor de overstapper.
Ubuntu
De meest bekende is Ubuntu. Deze distributie is de afgelopen jaren enorm populair geworden omdat het zo gebruiksvriendelijk is gemaakt. De ontwikkelaars hebben veel tijd gestoken in het creëren van een moderne en intuïtieve uitstraling. Als u een overstap maakt, zult u merken dat veel dagelijkse handelingen – zoals het installeren van nieuwe software of het organiseren van uw documenten – heel logisch en eenvoudig aanvoelen. Bovendien heeft Ubuntu een gigantische gemeenschap van gebruikers; als u ergens een vraag over heeft, is de kans groot dat het antwoord al online te vinden is.
Linux Mint
Een fantastisch alternatief dat vaak de voorkeur krijgt van mensen die al jaren aan de traditionele Windows-omgeving gewend zijn, is Linux Mint. De makers van Mint hebben er bewust voor gekozen de opmaak en de bediening van het scherm – denk aan het startmenu en de taakbalk – zo te maken dat ze vertrouwd aanvoelen. Dit maakt de overstap mentaal veel comfortabeler, alsof u een nieuwe, veilige jas aantrekt die toch aanvoelt als uw oude favoriet. Linux Mint staat bekend als uitzonderlijk stabiel en vereist weinig onderhoud, wat erg prettig is.
Debian
Tot slot is er de oervader, Debian. Hoewel de basiversie van Debian wat technischer kan zijn, is het de solide, rotsvaste basis waarop veel andere distributies, waaronder Ubuntu, zijn gebouwd. Debian staat bekend om zijn extreme betrouwbaarheid en wordt overal ter wereld gebruikt voor kritische taken die jarenlang zonder haperen moeten doorgaan. Het vertegenwoordigt de pure, onvervalste kracht van Open Source.
En dan de praktijk
In de werkkamer, die ik nog altijd eens moet opruimen van mijn vrouw, stond nog een oude computer. Een prima slachtoffer voor mijn Linux experiment. De keuze viel op het gebruiksvriendelijke Linux Mint.
Net als een schone installatie van Windows zet je Linux eerst op een opstartbare USB stick. Even de adem inhouden en dan vanaf de USB stick opstarten. Binnen niet al te lange tijd staat er ineens een Linux Mint bureaublad op het scherm. Wat fijn is, je kan Linux Mint eerst vanaf de USB stick draaien. Je Windows staat dus nog steeds op de computer. Sluit je af dan vraagt Linux of je de USB wilt verwijderen. Na het opniew opstarten draai je gewoon weer met Windows. Je kan dus Linux veilig proberen.
Pas op!
Op het Linux bureaublad staat een icoontje om Linux Mint écjht te installeren!
Niet op klikken tenzij je Linux wilt gaan gebruiken. Zorg er in dat geval wel voor dat je eerste alle data hebt gekopieerd naar een externe schijf.
Installatie
Start je de installatie dan laat Mint je in een ondersteunende video zien wat er gebeurd en wat je moet doen.
De overstap is niet zo moeilijk als men denkt. Onderaan het scherm vind je de taakbalk met wat standaard icoontjes. Vrijwel alles is echter achteraf naar eigen wens aan te passen. Valt mee he.
Klik je op de startbutton, nu niet met het windows logo maar met het LM van Linux Mint, opent het startmenu. Hier heb je standaard al een grote collectie aan standaard programma’s, netjes gerangschikt in categorieen als accessoires, graphics, internet etc.
En dan begint de eerste kennismaking. De volgende keer zal ik vertellen wat ik gedaan heb om op deze computer volledig van Microsft los te komen. Vragen? De mailbox en Whatsapp staat open.