Het gaat over een belangrijke digitale opslagplek, ofwel server, die we in Nederland gebruiken voor superbelangrijke dingen. Denk aan DigiD, wat jouw digitale paspoort is bij de overheid, en MijnOverheid, de plek waar je officiële post ontvangt.
Die digitale opslag was in handen van een Nederlands bedrijf, Solvinity. De overheid had daar bewust voor gekozen, want zo wist iedereen zeker dat al die belangrijke gegevens onder Nederlandse controle bleven. Dat was het idee, en dat was ook de afspraak.
Nu is er iets gebeurd: Solvinity is verkocht aan een enorme Amerikaanse tech-gigant, genaamd Kyndryl. Dit betekent dat de servers, die vol staan met onze overheidspapieren, nu in Amerikaanse handen zijn. En dat was dus absoluut niet de bedoeling toen dat contract werd getekend.
De grote zorgen
Software-expert Bert Hubert maakt zich hier echt zorgen over. Volgens hem zijn er twee grote problemen nu Amerika de baas is over onze servers.
Ten eerste: we leven nu eigenlijk onder de ‘rode knop’ van Amerika. Als de Amerikaanse regering boos op ons wordt – of ze nu vinden dat we niet aardig zijn of dat een president ons niet mag – dan kunnen ze ons in feite afsluiten van onze eigen servers. Dan kunnen wij bij onze eigen spullen en systemen niet meer werken, en dat is al vaker gebeurd bij andere organisaties.
Ten tweede: het is een raar idee dat elke keer dat wij in Nederland een nieuw paspoort uitgeven of een nieuwe inwoner registreren, ze dat in Amerika eigenlijk als eerste weten. Zo ben je niet meer volledig een onafhankelijk land, omdat een ander land in je keuken meekijkt.
Waarom onze regels niet meer helpen
Wij hebben in Europa strenge regels voor privacy, zoals de AVG, om jouw gegevens te beschermen. Maar als het om Amerikaanse bedrijven gaat, dan is inmiddels wel gebleken dat Amerikaanse wetten voorgaan. Als de wet in Amerika zegt dat het bedrijf of de Amerikaanse overheid naar jouw gegevens mógen kijken, dan gebeurt dat. Dan kunnen onze strenge Nederlandse privacyregels daar weinig meer tegen beginnen.
De overheid zou het contract met Solvinity natuurlijk kunnen opzeggen, maar het is een hoop gedoe. Ze zijn nu eenmaal afhankelijk geworden, en dan moet je met spoed alles ergens anders onderbrengen.
De rol van de overheid
Hubert vindt ook dat de overheid dit had moeten zien aankomen. Solvinity was al tien jaar in handen van een bedrijvenhandelaar, en het is algemeen bekend dat zo iemand een bedrijf uiteindelijk met winst weer doorverkoopt. Ze hadden hier dus zeker op moeten letten.
De oplossing: Neem Frankrijk als voorbeeld
Volgens de expert moet Nederland echt het voorbeeld van Frankrijk volgen. Zij zijn al jaren bezig met het opzetten van een eigen, betrouwbare Europese opslagplek – een ‘cloud’ – met duidelijke, Europese regels. Daar mogen dan ook alleen echt Franse of in ieder geval Europese partijen aan meedoen. Ze doen het daar dus beter dan wij.
Voor nu is het advies aan de Nederlandse overheid: niet alles zomaar op die cloud zetten. We moeten nog eens heel goed kijken naar onze systemen en niet meedoen met de hype van ‘alles moet naar Amerika verhuizen’. We moeten breder kijken naar goede, veilige Europese alternatieven.